Vì sao có ngày giỗ tổ ngành sân khấu Việt Nam?

Khoảng thời gian giữa tháng 8 âm lịch hàng năm, các sân khấu tưng bừng với mâm ngũ quả, heo quay, gà luộc cúng Tổ nghiệp.Nhưng không một ai khẳng định được Tổ nghiệp của mình cụ thể là ai. Cũng có nhiều truyền thuyết đưa ra những cũng chỉ là những câu chuyện truyền miệng. Giới nghệ sĩ đặt niềm tin mãnh liệt vào vị tổ mà họ tôn thờ luôn phù trợ họ trên suốt chặng đường nghệ thuật, trước khi họ làm bất cứ điều gì cũng điều dâng hương trước bàn thờ tổ tại nhà hoặc ngay tại sân khấu.

Ngày giỗ tổ ngành sân khấu việt nam

Có rất nhiều truyền thuyết và giai thoại nói về tổ nghề sân khấu. Mỗi truyền thuyết là một câu chuyện khác nhau song phổ biến nhất là câu chuyện về hai vị hoàng tử mê hát được lưu truyền trong giới nghệ sĩ và dân gian.

Có một vị vua hiếm muộn về đường con cái nhưng trời đất thương tình ban cho hai vị hoàng tử khôi ngô tuấn tú. Tuy nhiên hai vị hoàng tử này không màng đến việc triều chính chỉ suốt ngày đam mê coi hát. Trong một lần trốn đi xem hát, hai vị hoàng tử đã chết trong buồn hát vào ngày 12/08 âm lịch. Sau khi chết linh hồn của họ ở lại sân khấu và độ trì cho các nghệ sĩ suốt nghiệp cầm ca. Từ đó giới nghệ sĩ mượn hai vị hoàng tử làm thần hộ trì cho nghề hát và chọn ngày mất của hai vị làm ngày giỗ tổ nghề sân khấu.

Tuy nhiên nếu dựa theo
câu chuyện NSND Đinh Bằng Phi thì hai vị hoàng tử này chỉ là “khán giả” chứ
không phải ông tổ. Vì Tổ nghiệp phải là người đầu tiên của nghề. Còn hai hoàng
tử vì quá mê xem hát mà chết chỉ là lý do ca ngợi nghề sân khấu. Vua cha lập
đoàn hát chứng tổ những người nghệ sĩ hát phải có trước đó. Vậy tổ nghiệp của
ngành sân khấu trước nữa là ai?

Qua tìm hiểu, giới nghệ
sĩ có một điều kiêng kỵ là không bao giờ bố thí tiền cho ăn mày mà thường mua
bánh hay thức ăn khác “mời” ăn mày. Nếu muốn cho tiền thì phải mượn tay người
khác không cùng nghề đi cùng để bố thí. Còn nếu không muốn cho thì nói”…con là
nghệ sĩ…” thì những người ăn mày lập tức hiểu ngay, họ sẽ đi chỗ khác. ” Vì nghề
sân khấu có 3 vị thánh tổ đó là Tiên sư, Tổ sư và Thánh sư
. Một trong 3 vị có một
người là ăn mày. Hiện chưa ai lý giải được điều này chỉ biết rằng nếu trực tiếp
cho tiền sẽ bị Tổ trác vì tội dám coi thường nghề của mình “ăn mày.

Hàng năm cứ đến giữa
tháng 8 âm lịch là dịp các nghệ sĩ sân khấu dành hết tình cảm cho tổ nghiệp. Ban
đầu ngày giỗ tổ chỉ dành cho giới cải lương, tuồng chèo, hát bội. Về sau giới
nhạc Tân cũng xem đây là ngày giỗ tổ của mình. Đến năm 2010, Hội sân khấu HCM đã
công bố quyết định của Ban Bí thư, Ban chấp hành Trung ương Đảng về việc chọn
ngày 12/08 âm lịch là ngày Sân khấu Việt Nam – ngày giỗ tổ truyền thống của
ngành sân khấu.

Giỗ
tổ sân khấu cúng gì?

Giỗ tổ sân khấu kéo dài
3 ngày: 11, 12, 13 tháng 8 âm lịch
. Các nghệ sĩ tiến hành lễ ở các nhà thờ tổ,
trong đó ngày 11 cúng chay, ngày 12 cúng mặn và ngày 13 là ngày mời các vong
linh của những nghệ sĩ đã khuất trở về cũng kỹ niệm.

Vào ngày 12, các nghệ
sĩ người mang hoa quả, người mang heo quay, người mang gà luộc,… dâng bàn thờ Tổ
cầu mong Tổ nghiệp phù hộ công việc thuận lợi.

Đây là dịp để các nghệ sĩ ở nhiều lĩnh vực có cơ hội tìm về cội nguồn, tìm về tổ
nghiệp, gặp gỡ trò chuyện chia sẻ để tăng sự thân tình, đây là điều quý giá nhất.

Trả lời