Mâm ngũ quả cúng tất niên: Ý nghĩa & Cách bày trí CHUẨN 3 miền
Mâm ngũ quả cúng tất niên là nghi thức dâng lên bàn thờ gia tiên 5 loại trái cây khác nhau (tượng trưng cho Ngũ Phúc) vào chiều 30 hoặc 29 Tết. Đây là lễ vật quan trọng không thể thiếu trong dịp cuối năm, nhằm thể hiện lòng hiếu thảo, tri ân nguồn cội và gửi gắm ước vọng về một năm mới sung túc, đủ đầy của gia chủ.
Trong bài viết này, Đồ Cúng Tâm Linh sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết cách lựa chọn, ý nghĩa và giải đáp những thắc mắc thường gặp để việc bày trí mâm ngũ quả được trọn vẹn nhất.
Nội dung bài viết
Ý nghĩa tâm linh của mâm ngũ quả ngày Tất Niên
Theo quan niệm phương Đông, con số 5 tương ứng với Ngũ Hành (Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ), đại diện cho sự vận động và phát triển của vạn vật. Việc dâng mâm ngũ quả cúng tất niên mang hai tầng ý nghĩa sâu sắc mà gia chủ nên biết:
- Cầu mong Ngũ Phúc Lâm Môn: 5 loại quả tượng trưng cho 5 mong ước lớn nhất của đời người là Phú (Giàu có) – Quý (Sang trọng) – Thọ (Sống lâu) – Khang (Khỏe mạnh) – Ninh (Bình yên).
- Đạo lý uống nước nhớ nguồn: Đây là thành quả lao động dâng lên tổ tiên sau một năm làm việc vất vả.
Để nghi lễ cuối năm diễn ra suôn sẻ và đúng phong tục, gia chủ nên tìm hiểu kỹ trình tự thực hiện nghi thức sao cho trang nghiêm và ấm cúng nhất.
Để chọn được thời điểm hành lễ đẹp nhất, gia chủ có thể tham khảo thêm: Cúng tất niên ngày nào tốt để mang lại may mắn, tài lộc.
Mâm ngũ quả cúng tất niên gồm những gì?
Tùy thuộc vào văn hóa vùng miền và sở thích của gia chủ, thành phần trong đĩa quả có thể thay đổi linh hoạt. Dưới đây là danh sách các loại quả mang ý nghĩa phong thủy tốt đẹp thường xuất hiện nhất trong mâm ngũ quả ngày Tết cúng tất niên:
- Mãng cầu: Là biểu tượng của sự “Cầu” mong, gửi gắm hy vọng gia đạo luôn bình an, hạnh phúc và vạn sự như ý trong năm mới.
- Dừa: Được chọn vì phát âm gần giống với “Vừa”, thể hiện mong ước cuộc sống mọi thứ đều vừa đủ, không rơi vào cảnh thiếu thốn, chật vật.
- Đu đủ: Đúng như tên gọi, loại quả này mang ý nghĩa về sự sung túc, tài lộc dồi dào, tượng trưng cho sự no ấm quanh năm.
- Xoài: Người dân thường đọc lái thành “Xài”, ngụ ý mong muốn một năm kinh tế dư dả, chi tiêu thoải mái, cuộc sống an lành.
- Quả Sung: Tượng trưng cho sự sung mãn về sức khỏe và tiền bạc. Đây là mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện mâm ngũ quả “Cầu – Sung – Dừa – Đủ – Xài”.
- Chuối xanh: Hình ảnh nải chuối ngửa lên như bàn tay hứng lấy tinh túy đất trời, tượng trưng cho sự che chở, đùm bọc của gia đình và mong muốn sum vầy, hòa thuận.
- Bưởi: Thường được đặt trên nải chuối, hình dáng căng tròn thể hiện sự viên mãn, phúc lộc và an khang.
- Phật thủ: Có hình dáng như bàn tay Phật che chở, bảo vệ gia chủ tránh khỏi tai ương, mang lại sự bình yên trong tâm hồn.
- Lựu: Với nhiều hạt đỏ mọng, lựu tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, con đàn cháu đống (“đa tử đa phúc”).
- Cam, Quýt: Sắc cam đỏ rực rỡ mang lại nguồn năng lượng dồi dào, tượng trưng cho sự may mắn và thành đạt.
- Thanh Long: Mang ý nghĩa “rồng mây gặp hội”, thể hiện sự thăng tiến trong công danh sự nghiệp và vẻ đẹp sang trọng cho mâm cúng.
Gia chủ có thể tham khảo dịch vụ mâm cúng tất niên trọn gói của Đồ Cúng Tâm Linh sau đây:
18.425.000 ₫
7.623.000 ₫
6.530.000 ₫
2.462.000 ₫
Cách bày mâm ngũ quả cúng Tất Niên chuẩn 3 miền
Dù cùng chung mục đích hướng về tổ tiên, nhưng do sự khác biệt về khí hậu và văn hóa, mỗi vùng miền sẽ có cách chọn trái cây cúng tất niên khác nhau.
Mâm ngũ quả miền Bắc
Người miền Bắc rất coi trọng yếu tố Ngũ Hành, nên mâm quả thường được phối màu rực rỡ và hài hòa: Kim (Trắng), Mộc (Xanh), Thủy (Đen), Hỏa (Đỏ), Thổ (Vàng).
- Nải chuối xanh (Hành Mộc): Là quan trọng nhất, tượng trưng cho bàn tay che chở, bao bọc của tổ tiên.
- Quả bưởi hoặc Phật thủ (Hành Thổ): Đặt giữa nải chuối, mong cầu phúc lộc viên mãn.
- Các loại quả khác: Cam, quýt, táo, ớt… được cài xen kẽ để tạo nên tổng thể vững chãi.
Mâm ngũ quả miền Trung
Với khí hậu khắc nghiệt, người miền Trung thường có quan niệm “có gì cúng nấy”, không quá câu nệ hình thức, miễn là thành tâm. Các loại quả thường dùng là: thanh long, dưa hấu, mãng cầu, dứa… Sự chân chất này cũng được thể hiện rõ nét trong mâm cúng tất niên miền trung, nơi mà các món ăn và lễ vật đều mang đậm hương vị quê hương mộc mạc.
Mâm ngũ quả miền Nam
Người miền Nam thường bày mâm ngũ quả dựa trên nghệ thuật “chơi chữ” theo tên gọi để gửi gắm mong ước: “Cầu – Sung – Vừa (Dừa) – Đủ – Xài (Xoài)”. Đặc biệt, người miền Nam thường không cúng chuối (sợ chúi nhủi), cam (sợ cam chịu) hay lê (sợ lê lết).
Bên cạnh trái cây, không gian thờ cúng của người miền Nam cũng rất chú trọng đến sắc màu rực rỡ của các loại hoa chưng bàn thờ ngày Tết như mai vàng hay vạn thọ để tăng thêm sinh khí.
Những thắc mắc thường gặp về mâm quả cúng tất niên
Bày mâm ngũ quả trước hay sau cúng tất niên?
Theo trình tự nghi lễ, mâm ngũ quả cùng hương hoa cần được gia chủ bày biện chỉnh chu, ngay ngắn trên bàn thờ trước khi châm hương thực hiện lễ cúng tất niên. Đây là lễ vật dâng cúng quan trọng để báo cáo hoàn tất năm cũ, vì vậy mâm quả này sẽ được giữ nguyên vị trí trên bàn thờ xuyên suốt từ lúc hành lễ qua cúng Giao Thừa và những ngày Tết để cầu mong vượng khí cho gia đạo.
Để chuẩn bị không gian thờ cúng đúng chuẩn, gia chủ có thể xem thêm: Nên cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời trước?
Cúng tất niên không có mâm quả có sao không?
Việc thiếu mâm trái cây cúng tất niên không quá ảnh hưởng nếu gia đình chưa đủ điều kiện hoặc thời gian chuẩn bị. Mâm quả tuy trang trọng nhưng không bắt buộc, cốt lõi của nghi lễ nằm ở tấm lòng thành kính và không khí sum họp gia đình.
Tuy nhiên, nhiều gia chủ vẫn băn khoăn về việc lược bỏ nghi thức, bạn có thể tìm hiểu thêm: Không cúng tất niên có sao không?
Có thể bày nhiều hơn 5 loại quả được không?
Hoàn toàn được. Ngày nay, nhiều gia đình bày Bát quả, Cửu quả để mâm cúng thêm đầy đặn và thẩm mỹ. Tuy nhiên, chúng ta vẫn quen gọi chung là mâm ngũ quả. Số lượng quả không quan trọng bằng việc chọn lựa những quả tươi ngon, không dập nát để dâng lên bề trên.
Nếu khu phố hoặc chung cư của bạn có tổ chức tiệc chung cuối năm, đừng quên tham khảo bài văn khấn cúng tất niên xóm để có một bài văn khấn chuẩn xác, giúp buổi lễ cộng đồng thêm phần ý nghĩa và gắn kết.
Mâm ngũ quả cúng tất niên là nét đẹp truyền thống, thể hiện lòng hiếu thảo và ước vọng năm mới sung túc. Dù bày theo phong tục Bắc – Trung – Nam, điều quan trọng nhất vẫn là trái cây tươi ngon và sự thành tâm trong thời khắc giao năm.
Nếu gia chủ bận rộn dịp cuối năm và cần giải pháp tâm linh trọn vẹn, Đồ Cúng Tâm Linh sẵn sàng đồng hành. Chúng tôi cung cấp mâm cúng trọn gói chuẩn lễ nghi, giúp tiết kiệm thời gian mà vẫn đảm bảo sự trang nghiêm, chu đáo cho nghi thức tạ năm cũ. Liên hệ ngay để được tư vấn lễ vật phù hợp và nhận nhiều ưu đãi hấp dẫn. Kính chúc gia chủ năm mới An Khang – Thịnh Vượng.
Chat now
