Cúng sửa nhà là nghi lễ xin phép Thổ Công, Thổ Địa và gia tiên trước khi cải tạo, sửa chữa nhà ở. Trong bài viết này, Đồ Cúng Tâm Linh sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào cần làm lễ cúng sửa nhà, mâm cúng sửa nhà gồm những gì, đặt mâm cúng ở đâu, quay mặt hướng nào và bài văn khấn sửa nhà đúng phong tục.
Nội dung bài viết
Có cần làm lễ cúng sửa nhà không?
Có, gia chủ nên làm lễ cúng sửa nhà nếu việc sửa chữa có ảnh hưởng đến kết cấu, nền móng, mái, bếp, phòng thờ hoặc cơi nới không gian sống. Theo quan niệm dân gian, sửa nhà là việc động chạm đến đất đai, long mạch và không gian thờ cúng trong gia đình. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc phải làm lễ lớn. Nếu chỉ sửa chữa nhỏ như sơn tường, thay đèn, sửa vòi nước, thay ổ điện hoặc trang trí lại nội thất, gia chủ chỉ cần thắp hương báo gia tiên nếu muốn.
Gia chủ nên làm lễ cúng sửa nhà trong các trường hợp sau:
- Sửa chữa lớn, phá tường, nâng nền, cơi nới hoặc thay đổi kết cấu nhà.
- Sửa bếp, vì đây là khu vực liên quan đến Táo quân và sinh khí gia đình.
- Sửa phòng thờ, di chuyển bàn thờ hoặc thay đổi không gian thờ cúng.
- Sửa mái, đổ sàn, làm thêm tầng, ảnh hưởng đến phần quan trọng của ngôi nhà.
- Đập nhà cũ, cải tạo lại nhà, gần với nghi lễ động thổ sửa nhà.
Cúng động thổ sửa nhà có mượn tuổi được không? Cách mượn tuổi sửa nhà

Không chỉ khi đọc văn khấn động thổ làm nhà mới là động chạm tới thần linh, thổ địa mà ngay cả sửa nhà cũng vậy. Tuy nhiên, các bạn không cần phải làm lễ cúng nếu như chỉ sửa chữa nhỏ, đơn giản. Còn nếu có ý định sửa lớn, ví dụ như sửa bếp, sửa phòng khách, xây thêm, cơi nới, nâng nền,… thì các bạn nên xem tuổi và sửa sang một mâm lễ động thổ cúng sửa nhà.
Việc xem tuổi sửa nhà nhằm mục đích xác định xem liệu tuổi của gia chủ có phạm vào họa tam tai, hoàng ốc, kim lâu,… hay không. Trong trường hợp tuổi của gia chủ phạm phải một trong các họa trên thì không nên tiến hành sửa nhà. Còn nếu vẫn muốn sửa thì tốt nhất là nên mượn tuổi của người khác để làm, ví dụ như anh em họ hàng đứng tên hộ để cúng sửa nhà.
Để mượn tuổi sửa nhà các bạn có thể thực hiện theo cách sau:
- Dựa theo tuổi của người mượn để xác định giờ cúng động thổ sửa nhà
- Yêu cầu với người cho mượn tuổi: Tuổi phải phù hợp để sửa nhà trong năm đó và cùng lúc không được cho 2 người trở lên mượn tuổi để sửa nhà
- Người cho mượn tuổi sẽ thay gia chủ thực hiện các lễ cúng khởi công sửa nhà
- Khi đọc các bài văn khấn sửa nhà, khấn tạ thì sẽ đọc thông tin của người cho mượn tuổi và do người cho mượn tuổi làm chủ lễ. Chờ tới năm hợp tuổi sửa nhà của gia chủ thì sẽ làm tổ lễ chuyển nhượng
Việc xem tuổi để sửa nhà rất quan trọng bởi sửa nhà ở tuổi đẹp sẽ giúp mọi chuyện trở nên thuận lợi và tâm lý của gia chủ cũng cảm thấy bình yên, thoải mái.
Mâm cúng sửa nhà gồm những gì?

Để cúng khởi công sửa nhà thì các gia chủ cần phải chuẩn bị một mâm cúng sửa chữa nhà đầy đủ, tươm tất. Mâm lễ không cần quá long trọng nhưng phải thành tâm và phù hợp với văn hóa, phong tục tập quán đất nước, vùng miền.
Tuy nhiên, dù mâm cúng động thổ đơn giản thì cũng đều phải có các lễ vật sau đây:
- Mâm lễ cúng: Mâm lễ cúng phải có mâm lễ mặn và mâm lễ hoa quả cùng với các đồ cúng khác như: tiền vàng, hương hoa, nước
- Mâm lễ mặn: Các gia chủ phải chuẩn bị một bộ tam sinh (1 con gà luộc nguyên con, trứng gà luộc và 1 đĩa thịt heo luộc) cùng với đồ nếp (xôi gấc, xôi đỗ hoặc bánh chưng)
- Mâm trái cây: Chuẩn bị một mâm ngũ quả, trong đó nên chọn loại quả có màu vàng và màu đỏ để mang đến cho gia đình nhiều may mắn
- Lễ vật cúng động thổ sửa nhà khác, bao gồm: 1 đĩa muối trắng, 1 bát gạo, 1 chai rượu nếp, 1 bát nước sạch, 1 túi/hộp chè, 1 bao thuốc lá, 1 đĩa trầu cau (5 lá trầu và 5 quả cau hoặc 3 miếng trầu cau đã têm sẵn), 5 cái oản đỏ, 5 lễ vàng tiền, 9 bông hồng đỏ cắm vào lọ và một đĩa muối nữa để riêng (sau khi làm lễ dùng để rải quanh đất).
Khi sắm sửa đồ lễ cúng sửa nhà các bạn lưu ý nên chọn đồ cúng tươi ngon, sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh và chuẩn bị với tấm lòng thành. Bên cạnh đó, khi mua đồ lễ cúng các bạn cũng không nên mặc cả. Ngoài ra, chỉ thụ lộc sau khi đã cúng xong.
Cách đặt mâm cúng sửa nhà đúng hướng
Trước khi làm lễ, nhiều gia chủ thường băn khoăn cúng sửa nhà quay mặt hướng nào để vừa đúng lễ nghi, vừa thuận tiện. Mâm cúng sửa nhà được đặt ngoài trời, tại khu vực sẽ tiến hành thi công, không đặt trong nhà. Chuẩn bị một chiếc bàn cao, chắc chắn, đặt ở khu đất sạch sẽ gần vị trí động thổ rồi bày lễ lên.
Nếu muốn chọn hướng đặt mâm cúng theo phong thủy, gia chủ có thể tham khảo theo nhóm mệnh:
- Gia chủ thuộc Đông Tứ Mệnh: Nên chọn các hướng Bắc, Nam, Đông hoặc Đông Nam để đặt mâm cúng.
- Gia chủ thuộc Tây Tứ Mệnh: Nên chọn các hướng Tây, Tây Bắc, Tây Nam hoặc Đông Bắc để đặt mâm cúng.
Lưu ý: Nếu không biết rõ hướng hợp mệnh, chọn hướng Nam là lựa chọn an toàn, vì đây là hướng phổ biến trong phong thủy, tượng trưng cho ánh sáng và sinh khí
Bài cúng sửa nhà và lễ tạ sau khi hoàn thiện

Văn khấn động thổ sửa nhà
Sau khi đã sắp xong mâm cúng, tới giờ lành để cúng sửa chữa nhà thì người thực hiện lễ cúng sẽ phải thắp nhang, vái 4 phương 8 hướng và đứng trước mâm lễ cúng để đọc bài cúng sửa nhà. Nội dung văn khấn như sau:

Đọc xong bài khấn sửa nhà, chờ hương cháy hết thì gia chủ sẽ đốt vàng và lấy đĩa muối đem đi rải xung quanh rồi mới tiến hành việc động thổ, phá dỡ công trình.
Văn khấn tạ lễ sau khi sửa nhà
Sau khi đã sửa chữa nhà xong xuôi thì gia chủ sẽ phải tổ chức thêm một lễ nữa, đó là lễ tạ. Mục đích của lễ cúng này là để gửi lời cảm ơn tới thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho quá trình sửa chữa nhà được diễn ra thuận lợi và mời họ an tọa. Nội dung của bài lễ tạ sau khi sửa nhà cụ thể dưới đây:

Những lưu ý khi làm lễ cúng động thổ sửa nhà
Để buổi lễ cúng sửa nhà được diễn ra suôn sẻ, thuận lợi thì các gia chủ cần lưu ý tới một số vấn đề sau:
- Mua đồ cúng: Khi mua đồ để cúng động thổ sửa nhà nên chọn đồ tươi ngon, sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh. Bên cạnh đó, khi mua đồ cúng cũng không nên kì kèo, mặc cả và ưu tiên chọn những món đồ cúng quê hương
- Ngày cúng: Nên chọn ngày và giờ cúng đẹp, hợp với mệnh và tuổi của gia chủ.
- Người làm chủ lễ phải tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc gọn gàng, thái độ thành kính nghiêm túc.
- Nếu mượn tuổi: Gia chủ phải tránh mặt trong suốt thời gian làm lễ mọi nghi thức do người cho mượn tuổi thực hiện.
- Sau khi hoàn thành lễ cúng: Riêng 3 hũ muối, gạo và nước còn lại thì không nên bỏ đi hay sử dụng mà phải cất kỹ để sau này làm lễ nhập trạch thì để nơi vị trí thờ Táo quân trong bếp.
Hy vọng bài viết từ Đồ Cúng Tâm Linh đã giải đáp rõ những thắc mắc thường gặp về cúng sửa nhà, từ trường hợp cần làm lễ đến mâm cúng, hướng cúng và văn khấn. Gia chủ nên tùy theo quy mô sửa chữa để chuẩn bị nghi lễ phù hợp, trang nghiêm và thành tâm.
