Tết Thường Tân là gì? Ý nghĩa Và phong tục ngày 10 tháng 10

Tết Trùng Thập hay còn gọi là Tết Thường Tân, Tết Cơm Mới, Tết Thầy Thuốc. Đây là dịp lễ thiêng liêng để tạ ơn trời đất, tạ ơn Thần Nông và gia tiên sau khi thu hoạch vụ lúa mùa, đồng thời cũng là ngày tôn vinh các vị danh y, tổ nghề y học cổ truyền. Tuy nhiên, việc chuẩn bị sắm sanh lễ vật hay đọc bài khấn sao cho “chuẩn”, không phạm úy lại khiến nhiều người lo lắng.

Với vai trò là đơn vị đồng hành tâm linh của hàng ngàn gia đình Việt, Đồ Cúng Tâm Linh mời bạn cùng khám phá nguồn gốc sâu xa, cách lên danh sách lễ vật tạ ơn và lưu ngay trọn bộ văn khấn mùng 10 tháng 10 chuẩn xác nhất trong bài viết dưới đây.

Tết Thường Tân mùng 10 tháng 10 âm lịch là ngày gì trong phong tục cổ truyền?

Để thực hành nghi lễ đúng tâm thế, trước hết chúng ta cần hiểu rõ gốc rễ của sự kiện tâm linh này, tránh nhầm lẫn với các ngày lễ khác trong năm.

Nguồn gốc và tên gọi

• Tết Trùng Thập: Xét theo chiết tự, “Trùng” có nghĩa là lặp lại, “Thập” là số 10. Ngày mùng 10 tháng 10 âm lịch có sự lặp lại của hai con số 10, tượng trưng cho sự trọn vẹn, viên mãn và đủ đầy của đất trời vạn vật.
• Tết Thường Tân: “Thường” mang nghĩa là nếm, thưởng thức; “Tân” là cái mới. Đây là nghi thức dâng cúng và thưởng thức những hạt gạo mới tinh khôi từ vụ mùa vừa gặt hái xong.
• Tết Cơm Mới: Đây là cách gọi bản địa hóa, gần gũi của khái niệm Thường Tân tại vùng đồng bằng lúa nước. Sự kiện này gắn liền với thời điểm kết thúc vụ gặt lúa mùa (vụ chiêm xuân) bước vào tiết Lập Đông. Lưu ý: Nghi lễ này mang đậm bản sắc văn hóa nông nghiệp phương Đông, khác với các Lễ hội mừng lúa mới diễn ra rải rác theo từng buôn làng của đồng bào dân tộc thiểu số.

Ý nghĩa ngày mùng 10 tháng 10 đối với nghề y và truyền thống y học cổ truyền

Không chỉ gắn liền với nông nghiệp, mùng 10 tháng 10 âm lịch còn được suy tôn là “Tết của Thầy thuốc” hay “Tết Ông tổ nghề y”. Theo y lý Đông y và quy luật tứ thời bát tiết, mùng 10/10 âm lịch (tiết Lập Đông) là thời điểm vạn vật bắt đầu tàng trữ dưỡng chất. Lúc này, cây cỏ, thảo dược thu tụ tinh hoa của trời đất ở mức cao nhất, đạt hàm lượng dược tính vô song.

Chính vì thế, các danh y, thầy thuốc Nam, thuốc Bắc xa xưa thường chọn ngày này để tổ chức tập tục “thái dược” (lên núi hái thuốc), bào chế dược liệu phục vụ việc trị bệnh cứu người. Bạn có thể tìm hiểu thêm tại bài viết về các vị tổ nghề và phong tục thờ phụng truyền thống.

Phân biệt Tết Trùng Thập với Tết Trùng Cửu (9/9)

Tết Trùng Cửu (9/9) thiên về chúc thọ, sức khỏe và các phong tục như đăng cao, thưởng hoa cúc; trong khi Tết Trùng Thập (10/10) gắn nhiều hơn với cơm mới, mùa màng và truyền thống nghề y dược.

Có thể hiểu đơn giản: Tết Trùng Cửu (9/9) thiên về chúc thọ, sức khỏe và các phong tục như đăng cao, thưởng hoa cúc; trong khi Tết Trùng Thập (10/10) gắn nhiều hơn với cơm mới, mùa màng và truyền thống nghề y dược.

Mỗi dịp lễ truyền thống trong năm lại có những phong tục và cách chuẩn bị lễ riêng. Sau khi tìm hiểu Tết Trùng Thập, bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết về các ngày lễ, Tết khác để có cái nhìn đầy đủ hơn về phong tục cúng lễ của người Việt:

• Cách cúng Rằm Trung Thu
• Bài cúng cô hồn và hướng dẫn thực hiện nghi lễ
• Cách chuẩn bị lễ và văn khấn cúng Tất Niên cuối năm

Ý nghĩa thờ phụng ngày Tết Trùng Thập

Tết Trùng Thập mang ý nghĩa tri ân thần linh, tổ tiên và các bậc tiền nhân đã có công với đời sống và nghề nghiệp.

Lễ tạ ơn Thần Nông và thần linh thổ địa cai quản bản xứ

Dân gian có câu “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Lễ tạ thần nông, tạ ơn Hậu Tắc – những vị thần bảo hộ nông nghiệp là cách con người tri ân bề trên đã ban tặng mưa thuận gió hòa. Đồng thời, đây cũng là dịp tạ ơn Bản cảnh Thành hoàng, Bản xứ Thổ địa và Ngũ phương Long mạch đã trấn giữ đất đai bình yên, gia trạch hưng vượng. Việc làm lễ tạ cuối vụ sẽ giúp gia chủ tích thêm phúc đức, đón nguồn sinh khí an lành cho năm mới.

Bên cạnh nghi lễ Tết Trùng Thập, gia chủ có thể tìm hiểu thêm về cúng đất đai để hiểu rõ hơn cách tạ ơn các vị thần linh cai quản đất đai theo từng trường hợp.

Dâng cúng Cửu Huyền Thất Tổ hạt cơm mới bày tỏ lòng hiếu kính

Thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, bát cơm gạo mới dẻo thơm đầu mùa đặt lên ban thờ là cách để con cháu báo cáo thành quả lao động và kính mời Cửu Huyền Thất Tổ về nếm vị ngon trước khi gia đình thụ lộc. Tết cơm mới là dịp siết chặt sợi dây gắn kết giữa các thế hệ, mang lại không khí ấm áp, đoàn viên.

Nghi thức triên ân Tiên Sư, Tiên Hiền của giới thầy thuốc Đông y

Riêng với những gia đình, phòng khám làm nghề bốc thuốc bạt tiến, đây là dịp hướng về các vị Thánh Y như Hải Thượng Lãn Ông, Tuệ Tĩnh hay Thần Nông Hoàng Đế. Bữa lễ cầu xin ơn trên ban cho sự sáng suốt trong y đức, tiên chẩn y bốc chính xác, để các bài thuốc Nam, thuốc Bắc phát huy tối đa công năng cứu người độ thế.

Hướng dẫn chuẩn bị mâm cúng ngày mùng 10 tháng 10 âm lịch

Sợ “phạm” bề trên vì sắm lễ thiếu sót là nỗi lo chung. Dưới đây là gợi ý mâm cúng mùng 10 tháng 10 chi tiết để bạn dễ dàng lưu lại:

Các lễ vật đặc trưng bắt buộc phải có trong Tết Cơm Mới

• Bát cơm gạo mới: Nấu từ lúa mùa vừa gặt, hạt trắng trong, dẻo thơm. Đây là linh hồn của mâm cúng.
• Các món từ nếp mới: Xôi nếp, bánh giầy, bánh giò, cốm xanh, chè trôi nước hoặc chè hoa cau.
• Lễ vật tâm hương: Nhang đèn, nến, hoa tươi (cúc vàng hoặc hoa huệ), mâm ngũ quả mùa đông, trầu cau têm cánh phượng, trà ngon, nước tịnh, vàng mã tạ lễ.

Mẫu mâm cúng chay thanh tịnh dâng Phật và chư vị tôn thần

Nếu gia chủ chọn cúng chay để thể hiện sự thanh tịnh, hướng thiện, không sát sinh, mâm lễ có thể bao gồm: Xôi gấc hạt sen, chè kho, nem nấm chay, canh củ quả ngũ sắc, giò lụa chay, đĩa rau củ luộc chấm kho quẹt chay.

Mẫu mâm cúng mặn truyền thống dâng bàn thờ gia tiên

Mâm lễ mặn nên được chuẩn bị tươm tất với: Gà trống luộc cánh tiên ngậm hoa hồng, đĩa xôi nếp mới, nem rán truyền thống, canh bóng thả hoặc canh măng sườn, giò hoa, và đặc biệt không thể thiếu đĩa thịt luộc kèm bát cơm gạo mới.

Lễ vật đặc thù dâng cúng dành riêng cho gia đình theo nghề y dược

Với các phòng khám, nhà thuốc, mâm lễ cần chuẩn bị thêm đĩa đựng các vị thuốc nam, thảo dược quý (nhân sâm, linh chi, thục địa, quế chi, cam thảo) hoặc các chậu cây thuốc tươi tốt, đặt trang nghiêm ngay cạnh ban thờ chính hoặc khu vực bốc thuốc.

Trọn bộ văn khấn mùng 10 tháng 10 âm lịch chuẩn văn khấn cổ truyền

Để gia chủ an tâm tuyệt đối, dưới đây là bộ văn khấn 10 tháng 10 được trích xuất từ cuốn “Văn khấn cổ truyền Việt Nam” (Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin). Bạn có thể lưu lại trên điện thoại để đọc ngay khi hành lễ.

Văn khấn tạ Thần Linh ngày Tết Trùng Thập

Bài văn khấn là lời thành kính dâng lên chư vị thần linh, thể hiện lòng biết ơn và cầu mong gia đạo bình an, thuận hòa.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn thần cai quản trong xứ này.

Hôm nay là ngày mùng 10 tháng 10 năm Bính Ngọ (hoặc năm hiện tại).

Tín chủ con là: [Họ và tên gia chủ]

Ngụ tại: [Địa chỉ gia đình đang sinh sống]

Nhân tiết Tết Trùng Thập (Tết Cơm mới), tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, trà quả, cơm mới cùng kim ngân lễ vật, dâng lên trước án. Chúng con kính mời chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành. Cúi xin các ngài phù hộ độ trì cho toàn thể gia đạo chúng con luôn được mạnh khỏe, bình an, vạn sự hanh thông, mùa màng tươi tốt, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Văn khấn Gia Tiên ngày Tết Cơm Mới 

Văn khấn nôm tết Hạ Nguyên dùng để gia chủ dâng lời kính cáo, mời gia tiên về chứng lễ và thụ hưởng mâm cơm mới trong ngày Tết Cơm Mới.

Nam Mô A Di Đà Phật ( 3 lần)

Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương Con Kính lạy Hoàng Thiện Hậu Thổ chư vị tôn thần Con kính lạy ngài bản cảnh Thành Hoàng, ngài bản xứ thổ địa, ngài bản gia táo quân cùng chư vị tôn thần. Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội, họ nội họ ngoại

Tìn chủ con là …..Ngụ Tại …..

Hôm nay là ngày mùng 10 tháng 10 là ngày Tết Cơm Mới, tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, nấu cơm gạo mới, thắp nén hương dâng lên trước án.

Trộm nghĩ rằng : cây cao hóng mát Qủa tốt hương bay

Công tài bồi xưa những ai gây

Của quý hóa nay con cháu hưởng

Ơn trời đất Phật Tiên Chư Vị tôn Thần Sau nhờ ơn trời tổ tiêm gây dựng kể công tân khổ biết là bao

Đến nay con cháu dồi dào hưởng miếng trân cam

Nay nhân mùa gặt hái

Gánh nếp tẻ đầu

Nghĩ đến ơn xưa

Cày bừa vun xới

Kính cẩng dâng lên thường Tiên nếm trước

Mong chờ Tổ phước Hòa Cốc Phong Đăng Thóc lúa thêm tăng Hoa màu tươi mới Làm ăn tiến tới Con cháu được nhờ Lễ tuy đơn sơ Tỏ lòng thành kính

Chúng con kính mời ngày bản cảnh thành hoàng Chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần Linh thổ địa, ngài bản gia Táo Quân, Ngũ Phương, Long Mạch, Tài Thần, Cúi xin các ngài giáng lầm trước án chứng dám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ….. cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về chứng dám tâm thành thụ hưởng lễ vật. Chúng con lễ bạc thành tâm, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì

Nam Mô A Di Đà Phật ( 3 lần)

Văn khấn tri ân Tổ nghề y dược

Văn khấn tri ân Tổ nghề y dược là lời kính cáo, bày tỏ lòng biết ơn với các bậc tiền nhân đã đặt nền móng cho nghề. Gia chủ có thể tham khảo thêm cách cúng Tổ nghề y để chuẩn bị lễ vật và thực hiện nghi thức đúng phong tục.

Quy trình hành lễ và khung giờ hoàng đạo cúng mùng 10 tháng 10

Để lễ cúng mùng 10 tháng 10 diễn ra trang nghiêm, gia chủ nên chọn giờ phù hợp và thực hiện đúng trình tự nghi lễ.

Khung giờ hoàng đạo đại cát để tiến hành lễ cúng ngày 10/10 âm lịch

Để đón nhận nguồn dương khí thanh khiết nhất, bạn nên xem ngày tốt giờ hoàng đạo và tiến hành lễ cúng vào ban ngày (trước chính Ngọ là tốt nhất). Các khung giờ đẹp gồm:

• Giờ Thìn: 07h00 – 09h00 sáng.
• Giờ Tỵ: 09h00 – 11h00 trưa.
• Giờ Thân: 15h00 – 17h00 chiều.

Trình tự các bước thực hiện nghi lễ cúng tại gia chuẩn phong tục

• Bước 1: Bao sái, lau dọn bàn thờ sạch sẽ bằng nước gừng hoặc nước thơm ngũ vị trước khi bắt đầu.
• Bước 2: Bày biện lễ vật trang nghiêm (mâm cỗ mặn đặt ở bàn phụ phía dưới, hoa quả, trà, bánh, bát cơm mới đặt trên ban thờ chính).
• Bước 3: Gia chủ ăn mặc chỉnh tề, lịch sự, thắp nến, châm hương và quỳ lạy kính cẩn.
• Bước 4: Đọc văn khấn ngày mùng 10 tháng 10 tạ Thần Linh trước, sau đó khấn Gia Tiên (và ban Tổ nghề nếu có).
• Bước 5: Chờ nhang tàn (hết tuần hương), vái tạ lễ, tiến hành hóa vàng mã. Cuối cùng hạ lộc để cả gia đình cùng quây quần thụ lộc cơm mới.

Những điều kiêng kỵ cần tránh khi làm lễ tạ Tết Trùng Thập

Để nghi thức trọn vẹn, gia chủ cần giữ tâm thanh tịnh và lưu ý tránh:

• Không dùng gạo cũ, gạo mốc, gạo hỏng hay cơm nguội thừa để dâng lên bàn thờ.
• Tuyệt đối không dùng hoa quả giả, đồ cúng héo úa hoặc tiền vàng rách nát.
• Tránh cãi vã, to tiếng hay bất hòa trong gia đình vào ngày lễ. Hãy duy trì không khí ấm êm, hòa thuận để đón may mắn cuối năm.
• Không cầu xin tài lộc trái với đạo lý, tránh tâm lý sa đà vào mê tín dị đoan.

Dịch vụ mâm cúng Tết Trùng Thập trọn gói chuẩn phong tục từ Đồ Cúng Tâm Linh

Với gia đình bận rộn, dịch vụ mâm cúng Tết Trùng Thập trọn gói giúp chuẩn bị lễ vật đầy đủ, tươm tất và thuận tiện cho việc hành lễ tại gia.

Giải pháp tiện lợi, chu toàn nghi lễ cho gia đình hiện đại bận rộn

Áp lực công sở bận rộn, không có thời gian đi chợ lựa từng mớ rau, chọn từng loại nếp hay thiếu kinh nghiệm luộc gà cánh tiên, nấu chè cúng khiến nhiều chị em phụ nữ căng thẳng. Hiểu được nỗi đau đó, Đồ Cúng Tâm Linh mang đến dịch vụ cung cấp mâm cúng tết cơm mới trọn gói từ A đến Z.

Chúng tôi cung cấp đa dạng các gói từ mâm cúng chay thanh tịnh, mâm cúng mặn truyền thống đến mâm cúng chuyên biệt cho ngày Tết Thường Tân. Mọi lễ vật từ xôi chè nấu mới trong ngày, gà luộc chéo cánh đẹp mắt, trầu têm cánh phượng đến bài văn khấn in sẵn đều được chuẩn bị tươm tất.

Cam kết chất lượng và uy tín thương hiệu Đồ Cúng Tâm Linh

Lựa chọn đặt mâm cúng trọn gói giá tốt của Đồ Cúng Tâm Linh, khách hàng hoàn toàn yên tâm với chính sách “bảo hành tâm linh” vững chắc:

• Tươi mới 100%: Thực phẩm an toàn, nói không với đồ cũ, đồ đông lạnh hay phẩm màu hóa học.
• Đúng giờ hoàng đạo: Cam kết giao hàng tận nhà trước giờ hành lễ, nhân viên hỗ trợ bày biện mâm cúng trang trọng, đúng nghi thức.
• Cam kết hạn chế rủi ro: Hoàn tiền 100% hoặc đổi mới ngay lập tức nếu mâm cúng có sai sót không đúng như hợp đồng cam kết.

Đến đây, chắc hẳn bạn đã tìm được đáp án trọn vẹn cho câu hỏi mùng 10 tháng 10 âm lịch là ngày gì. Tết Trùng Thập – Tết Cơm Mới không chỉ là nghi lễ tạ ơn Thần Nông, Thổ Địa, Gia tiên ban cho hạt ngọc trời, mà còn là ngày tôn vinh sâu sắc những bậc tiền nhân y học. Lễ vật quý giá nhất không nằm ở sự xa hoa, mà nương tựa ở lòng thành kính và sự biết ơn nguồn cội. Hãy để Đồ Cúng Tâm Linh trở thành người trợ lý đắc lực, giúp bạn chu toàn mâm lễ vẹn phong tục, thảnh thơi đón bình an bên gia đình.