Phong tục ngày Tết Đoan Ngọ của người Việt có gì đặc biệt?

Phong tục ngày Tết Đoan Ngọ của người Việt gắn liền với tín ngưỡng dân gian và đời sống tâm linh truyền thống. Vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, nhiều gia đình thường chuẩn bị mâm lễ cúng, thực hiện các nghi thức cầu bình an, sức khỏe và xua đuổi điều không may. Trong bài viết dưới đây, Đồ Cúng Tâm Linh sẽ cùng bạn khám phá những tục lệ ngày Tết Đoan Ngọ vẫn được người Việt gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Những phong tục ngày Tết Đoan Ngọ phổ biến của người Việt 

Trải qua bao thế hệ, các phong tục Tết Đoan Ngọ vẫn luôn được các gia đình Việt Nam trân trọng và gìn giữ như một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng, dưới đây là các hoạt động phổ biến trong dịp lễ này.

Phong tục ăn các món “diệt sâu bọ” trong ngày Tết Đoan Ngọ 

Mùng 5 tháng 5 âm lịch là thời điểm sâu bọ, vi khuẩn và mầm bệnh phát triển mạnh nên người Việt thường thực hiện tục “diệt sâu bọ” ngay từ sáng sớm để cầu sức khỏe và phòng tránh bệnh tật trong thời điểm giao mùa.

Những món ăn quen thuộc trong phong tục ngày Tết Đoan Ngọ gồm:

• Cơm rượu cúng Tết Đoan Ngọ: thường được ăn ngay sau khi thức dậy, mang ý nghĩa thanh lọc cơ thể và “diệt sâu bọ” theo quan niệm dân gian.
• Trái cây đầu mùa: như mận, vải, xoài… có vị chua chát, vừa giúp bổ sung dinh dưỡng vừa tượng trưng cho việc xua đuổi điều không may.
• Bánh ú cúng Tết Đoan Ngọ: món ăn truyền thống quen thuộc, được làm từ gạo nếp ngâm nước tro tàu và gói bằng lá dong. Bánh thường được buộc thành từng chùm rồi luộc chín, mang hương vị thanh nhẹ, dễ ăn. Các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng thưởng thức bánh ú tro, dùng nước lá mát và trò chuyện cùng nhau.
• Thịt vịt: Món ăn quen thuộc, đặc biệt ở miền Nam. Theo Đông y, thịt vịt có tính mát, giúp giải nhiệt và bồi bổ cơ thể trong những ngày nắng nóng, Vì vậy người Việt Nam thường ăn thịt vịt để bồi bổ và thanh lọc cơ thể.

Không chỉ mang ý nghĩa ẩm thực, những món ăn trong phong tục ngày Tết Đoan Ngọ còn thể hiện mong cầu về sức khỏe, bình an và cuộc sống đủ đầy cho cả gia đình.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ dâng lên tổ tiên 

Vào dịp lễ này, các gia đình Việt thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để dâng lên tổ tiên và thần linh, thể hiện lòng thành kính và cầu mong sức khỏe, bình an cho cả gia đình. Theo tục lệ cúng mùng 5 tháng 5, mâm lễ thường gồm cơm rượu nếp, bánh ú tro, hoa quả cúng tết đoan ngọ cùng hương hoa, trà rượu và các món ăn truyền thống. Nghi thức cúng lễ còn là dịp để con cháu tưởng nhớ cội nguồn và gìn giữ nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt. 

Nếu bạn không có nhiều thời gian chuẩn bị, hãy xem ngay dịch vụ cung cấp mâm cúng Tết Đoan Ngọ đơn giản tại Đồ Cúng Tâm Linh để vừa tiện lợi vừa giữ trọn nét đẹp văn hóa truyền thống.

-22%

Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Thịnh Soạn TDN-TS

7.888.400 ₫ Giá gốc là: 7.888.400 ₫.6.157.000 ₫Giá hiện tại là: 6.157.000 ₫.

-22%

Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Chay TDN-01

2.000.000 ₫ Giá gốc là: 2.000.000 ₫.1.561.000 ₫Giá hiện tại là: 1.561.000 ₫.

-20%

Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ COMBO 799K TDNCB-K799

999.999 ₫ Giá gốc là: 999.999 ₫.799.000 ₫Giá hiện tại là: 799.000 ₫.

-21%

Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Phương Án Đầy Đủ TDN-DD

2.500.000 ₫ Giá gốc là: 2.500.000 ₫.1.977.000 ₫Giá hiện tại là: 1.977.000 ₫.

LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐẶT HÀNG

Tục lệ nháy mắt nhìn mặt trời trong ngày Tết Đoan Ngọ 

Trong phong tục ngày Tết Đoan Ngọ vào 12 giờ trưa. Một số người tin rằng nháy mắt hoặc nhìn về phía mặt trời lúc này giúp hấp thụ dương khí, với mong muốn đôi mắt sáng khỏe và hạn chế đau mắt đỏ trong năm.

Người thực hiện đứng hướng về mặt trời, nháy mắt (nam 7 lần, nữ 9 lần) và đọc câu “Ông Trời có thuốc có men, chữa cho con sáng mắt, sáng mày, sáng dạ”. Tuy nhiên, đây chỉ là tín ngưỡng dân gian mang tính biểu tượng, chưa có cơ sở khoa học chứng minh hiệu quả đối với sức khỏe hay thị lực. 

Treo ngải cứu trước hiên nhà xua đuổi tà khí

Vào ngày Tết Đoan Ngọ, nhiều gia đình có thói quen treo ngải cứu hoặc các loại thảo mộc trước cửa nhà để xua đuổi côn trùng, tà khí và những điều không may. Mùi thơm tự nhiên của ngải cứu còn giúp bảo vệ sức khỏe, mang lại cảm giác an tâm và bình an cho gia đình trong thời điểm giao mùa. 

Phong tục đeo bùa tua, bùa túi, đeo chỉ ngũ sắc

Vào dịp Tết diệt sâu bọ xưa, người lớn thường đeo cho trẻ nhỏ chùm bùa ngũ sắc (bùa tua, bùa túi) ở ngực và buộc chỉ ngũ sắc ở cổ tay. Các chùm bùa túi được may theo hình các loại quả (khế, đào, phật thủ, ớt, tỏi, hồng, na..), các con vật (cá, voi), các đồ vật (quạt, thẻ bài, khánh, túi…). Trong các túi bùa đựng hạt mùi khô, bột hùng hoàng. Dân gian xưa tin rằng, chỉ ngũ sắc ứng với màu ngũ hành giúp trừ tà, bột hùng hoàng xua đuổi rắn rết, hạt mùi kỵ gió, trái cây ngụ ý diệt sâu bọ. 

Tục hái lá thuốc vào giờ Ngọ

Trong phong tục ngày Tết Đoan Ngọ, người xưa cho rằng vào trưa 12 giờ, ở nhiều địa phương thường thấy là những vùng thôn quê, người dân sẽ rủ nhau đi hái lá thuốc. Đây thời khắc dương khí tốt nhất vì mặt trời sẽ tỏa ra ánh nắng tốt nhất trong năm, do đó các loại cây lá hái trong thời gian này có tác dụng chữa bệnh tốt nhất.

Các loại cây thường hái thường sẽ là các loại cây cỏ có tác dụng chữa bệnh như các bệnh ngoài da hay các bệnh đường ruột. Sau khi hái về, người dân sẽ nấu nước uống hoặc xông hơi để phòng hoặc trị bệnh.

Tắm nước lá thơm trong ngày Tết Đoan Ngọ 

nhiều gia đình có phong tục nấu nước từ các loại lá thơm như sả, lá bưởi, ngải cứu hay lá mùi để tắm. Theo quan niệm dân gian, việc tắm nước lá giúp giải cảm, thanh lọc cơ thể, xua đuổi tà khí và phòng tránh bệnh tật trong thời điểm giao mùa.

Trong đó, lá mùi là loại thảo mộc được sử dụng khá phổ biến nhờ hương thơm dễ chịu và đặc tính hỗ trợ thư giãn cơ thể. Dân gian tin rằng tắm nước lá mùi sẽ giúp cơ thể toát mồ hôi, tránh gió máy, cảm mạo và mang lại khỏe khoắn hơn.

Nghi thức khảo cây cầu mùa màng bội thu

Khảo cây (đánh cây) là một phong tục ngày Tết Đoan ngọ dân gian vô cùng độc đáo, gắn liền với ước vọng mùa màng bội thu của người Việt. Mọi người thường chọn những cây ăn quả chậm lớn, ít trái hoặc bị sâu bệnh để tiến hành. Việc gõ vào thân cây mang ý nghĩa xua đuổi đi những mầm bệnh, kích thích cây cối đâm chồi nảy lộc.

Nghi thức này thường cần hai người phối hợp nhịp nhàng vào đúng giờ Ngọ (12h). Một người trèo lên cành đóng giả làm thần cây, người còn lại ở dưới cầm dao gõ nhẹ vào gốc và chất vấn: “Tại sao năm nay không đơm hoa kết trái?”, đồng thời “dọa” đốn hạ. Người trên cây sẽ đáp lời với giọng điệu cuống quýt, hứa hẹn mùa sau sẽ cho quả trĩu cành.